Po wojnach z Persją Sparta odbudowała swoją dobrze zorganizowaną armię złożoną hoplitów. Postanowiła wydać Atenom walkę na lądzie, a następnie pustoszyć Attykę. W samych Atenach przeciwnicy Peryklesa doprowadzili do złożenia przez niego urzędu stratega. Wcześniej zakładał on szybkie zwycięstwo nad Spartą w bitwie morskiej. Kiedy to się nie udało i Spartanie zaczęło atakować attykę, postanowił uderzyć z morza na Peloponez. W wyniku nowej sytuacji wojennej ludność Attyki schroniła się w Atenach. Przeludnione miasto stało się zagrożeniem dla mieszkańców. Wybuchła zaraza, która spowodowała jeszcze większe niezadowolenie. Działania wojenne nie dawały rezultatu. Spartańscy żołnierze napadali na uprawy Ateńczyków niszcząc zasiewy rolników w Attyce, podobną taktykę przyjęli ateńczycy na Peloponezie. Pierwszy etap wojny nie przyniósł rozstrzygnięć. Zarówno Sparta jak i Ateny były wyczerpane działaniami wojennymi, dlatego w roku 421 p.n.e. zawarto pokój na 30 lat. Pokój przywracał stan sprzed 431 r. p.n.e..